Wie Maak Die Kos – #1

Na aanleiding van Eric Berne se Games People Play (1986 – daar rond, of vroeër), wat sekere stereotipe menslike interaksies as games neergeskryf het, afgebreek as ‘n reeks “transaksies”, die volgende speletjies wat ek self waarneem onder mense:
chess

WMDK (WIE MAAK DIE KOS?)

WMDK (Wie maak die kos?) is ‘n speletjie wat sommige vroue met mekaar speel.  Dit kom van die ding wat sommige vroue het dat die een wat die kos maak die wenner is.  Hoekom dit so is, kan seker in evolusionêre terme beskryf word.  Let op, die kok ontvang ook aan die einde die lof en prys oor die heerlike kos.  Daar is dus ‘n voordeel.  Dit kom op die volgende neer: Wit – die kosmaker – maak die kos, en swart – die teenstander – moet dit eet.  Dit maak Wit die wenner.  Die volgende is subspeletjies van WMDK:

WMDK #1 KEBO (Kom eet by ons) 

Die eenvoudigste voorbeeld is Wit wat Swart en haar gesin vir ‘n ete nooi, en ‘n keurige ete maak.  Dit is in elke opsig uitstekend.  Swart eet en komplimenteer die kos.  As Swart daardeur geïntimideer voel, het Wit gewen.  Swart is nou in die skuld by Wit om haar ook te nooi vir ‘n ete.  Sy moet die ete ewenaar of verkieslik oortref, om ook te kan wen.  Dit kan oorgaan in die game PP (Ping pong), wat nogal lank kan aanhou (en fantastiese etes kan oplewer).  Die alternatief is dat Swart ‘n ander manier moet vind om Wit te troef, bv. deur WKIP (Wie se kinders is die beste?).

‘n Variasie is as Wit kom kuier en Swart wil kos of koek bedien.  Wit weier om kos of koek te neem, want sy is ongelukkig vol of op ‘n dieet.  Swart moet die aftog blaas en verloor die transaksie.

WMDK #2 HEMK (Hulle eet my kos)

Die eenvoudigste voorbeeld is waar ons ‘n bring-en-braai hou, of saam op ‘n piekniek gaan.  Wit se kos is beter of lekkerder as die ander s’n en is die populêrste.  Swart se kossies bly agter en Wit wen vanselfsprekend met vlieënde vaandels.  As Swart weier om dit te eet, bewys dit net hoe kleinlik sy is en verloor sy nog verder.

‘n Ander een wat ek al gesien het is die volgende:  Wit kom kuier vir die naweek en bring ‘n hele klomp kos saam.  Swart voel ondergeploeg in haar eie kombuis en sê: “jy moes nooit al hierdie kos gebring het nie”. Wit neem die morele hoë grond omdat sy die kos gebring het en wen ook deurdat haar kos die hele naweek lank geëet moet word voor dit sleg word.  Swart se planne vir etes vir die naweek is gekelder.  Sy moet saam eet en ter wille van goeie maniere ook nog vertel hoe lekker dit is.  Wit wen dus (ook deur EBOK). ‘n Variasie op die bg. is die volgende:  Swart kom kuier vir die naweek en bring ‘n hele klomp kos saam.  Wit sê: “jy moes nooit al hierdie kos gebring het nie”, maar laat nie haar planne omverwerp nie.  Sy vind slim planne om nie Swart se kos te gebruik nie en maak haar eie.  Swart se kos bly staan.  Swart moet Wit se kos eet en komplimenteer.  Swart is die verloorder en voel soos een.

WMDK #3 EBOK (Ek beheer die kombuis)

Hierdie een kan lelik raak.  ‘n Vrou se kombuis is haar heiligdom en as ‘n ander een daar kom “oorvat”, is daar pêrre.  Twee vrouens in dieselfde kombuis deug nie.  Nogtans probeer hulle so nou en dan wen in ‘n ander se kombuis, bv. soos volg:  Wit en haar gesin kom kuier vir ‘n ete en gaan “help” vir Swart in die kombuis om die kos te maak.  Dit bring Wit op die morele hoër grond.  Wit kan egter dit verder vat en begin “advies” gee oor hoe Swart die kos moet maak.  Haar planne vir dieselfde geregte is beter as Swart s’n.  Sy kan ook aanbied om sekere disse oor te neem.  Swart kan ingee en Wit toelaat om die kombuis te domineer – ‘n ernstige nederlaag.  Die variasie is as Swart EBOK probeer en kom “help”, maar Wit sê “nee, dis nie nodig nie, gaan gesels gerus in die sitkamer, ek is nou klaar”, of so iets.  Swart se aanslag is afgeslaan en Wit seëvier in haar eie kombuis. Sy bring die disse triomfantelik uit die kombuis en ontvang die lof daarvoor.

‘n Algemene voorbeeld van hierdie speletjie is wanneer ons konferensie hou.  Die vroue betrek die algemene kombuis en daar is onmiddelik ‘n onderliggende maar intense stryd  oor wie die kombuis gaan beheer en dus as Wit uit die stryd gaan tree.  Daar is altyd ‘n dominante vrou wat seëvier.  Die vroue wat verloor kan aanhou met pogings tot EBOK oor sekere disse of kan ondermynend optree met ENSM (Ek is nou nie snaaks nie, maar…) en die disse agteraf kritiseer.

Advertisements

About Jimi le Roux

For more info visit my website at www.jimileroux.com Beskou all artikels deur Jimi le Roux

2 responses to “Wie Maak Die Kos – #1

Lewer kommentaar

Verskaf jou besonderhede hieronder of klik op 'n logo om in te teken:

WordPress.com Logo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by WordPress.com. Log Out /  Verander )

Google+ photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Google+. Log Out /  Verander )

Twitter picture

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Twitter. Log Out /  Verander )

Facebook photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Facebook. Log Out /  Verander )

w

Connecting to %s

%d bloggers like this: